Chấp hành viên quyền to hơn ông tòa!

Người ta không hiểu tại sao sau Thông tư 12/2001, Bộ Tư pháp lại tiếp tục cùng VKSND Tối cao và TAND Tối cao ký ban hành Thông tư 14/2010 đẩy những người mua nhà hợp pháp vào thế kẹt.

Khoản 1 Điều 6 Thông tư 14 cho phép: “Kể từ thời điểm có bản án, quyết định sơ thẩm mà người phải thi hành án (THA) bán, chuyển đổi, chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, bảo lãnh, cầm cố tài sản của mình cho người khác, không thừa nhận tài sản là của mình mà không sử dụng khoản tiền thu được để THA thì tài sản đó vẫn bị kê biên để THA...”. Theo đó, dẫu đã được công chứng hợp đồng mua bán nhà đất, đã đóng trước bạ, đã nộp hồ sơ đăng bộ (hay đang chờ được cấp giấy chứng nhận) thì người mua vẫn bị ngăn chặn, tiếp đó là kê biên và có thể trở nên trắng tay nếu đó là nhà, đất của người phải THA.

Giải thích lý do, đại diện Tổng cục THA dân sự cho rằng Thông tư 14 ra đời là để bảo vệ quyền lợi của người được THA vì một khi đã có bản án, quyết định buộc trả nợ mà lại đem tài sản bán cho người khác thì có nghĩa là người phải THA cố tình tẩu tán nhằm chối bỏ trách nhiệm.

Thế nhưng như nhiều chuyên gia luật đã phân tích, khi không biết và cũng không có điều kiện để biết các thông tin nợ nần của chủ nhà, đất; lại còn được các cơ quan công chứng, thuế, văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất tiếp nhận, giải quyết bình thường hồ sơ chuyển nhượng nhà, đất thì cớ gì người mua hợp pháp lại bị cơ quan THA “bắt chẹt”? Khi bên mua đã được chuyển giao quyền sở hữu nhà ở kể từ thời điểm hợp đồng được công chứng (theo khoản 5 Điều 93 Luật Nhà ở năm 2005), cớ gì họ lại bị chặn dừng việc cấp giấy chứng nhận hay bị kê biên nhà để THA một khoản nợ không có liên quan gì đến họ? Rồi khi Luật Công chứng năm 2006 quy định chỉ có tòa án mới có quyền tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu, cớ gì chấp hành viên lại có quyền cao hơn cả tòa khi chỉ với một quyết định là có thể hủy bỏ giá trị pháp lý của văn bản công chứng?

Không phủ nhận Thông tư 14 đang bảo vệ hết cỡ cho người được THA. Cả khi có quyền yêu cầu tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời để đảm bảo việc THA ngay từ lúc bắt đầu khởi kiện nhưng không làm gì thì nguyên đơn thắng kiện vẫn được chấp hành viên “dài tay” lấy nhà của người khác để THA cho họ.

Tuy nhiên, thông tư này lại xâm phạm vào quyền lợi hợp pháp của người mua nhà, đất và tuy là văn bản dưới luật nhưng lại hoàn toàn trái với nhiều luật có liên quan. Vậy phải tính sao cho phù hợp và đảm bảo được tính thống nhất vốn là những tiêu chí bắt buộc của bất kỳ một văn bản quy phạm pháp luật nào?

Cũng theo điều khoản nêu trên của Thông tư 14, “nếu có tranh chấp thì chấp hành viên hướng dẫn đương sự thực hiện việc khởi kiện tại tòa án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình...”. Thoạt nghe có vẻ đơn giản và cứ ngỡ người mua nhà, đất hợp pháp vẫn có chỗ bấu víu. Song thử nghĩ lại xem, khi đang chờ đứng tên trên giấy chứng nhận và thật sự không có tranh chấp gì với người bán hay chủ nợ của người bán, tại sao người mua phải đi kiện? Lẽ nào để được việc cho mình, cơ quan THA thản nhiên đẩy cái vô phúc đáo tụng đình cho người khác?

Còn nhớ trước đây khi Thông tư 12 còn hiệu lực, phóng viên báo Pháp Luật TP.HCM từng đề nghị Cục Kiểm tra Văn bản quy phạm pháp luật - Bộ Tư pháp có ý kiến về những trái khoáy tương tự theo đúng chức trách của Cục nhưng rất tiếc Cục không trả lời. Giờ đến Thông tư 14, Cục có thể chủ động kiểm tra để đề nghị trước hết là lãnh đạo Bộ Tư pháp và kế nữa là VKS, Tòa án Tối cao phải khẩn trương xử lý, bãi bỏ một văn bản có dấu hiệu trái pháp luật đã tồn tại nhiều năm trời? (Theo PLO).